Choroba, wielomiesięczne zwolnienie, a stan zdrowia nie poprawia się wystarczająco? Co robić? Arbeidsavklaringspenger (AAP) czyli odpowiednik polskiego zasiłku rehabilitacyjnego pozwala poradzić sobie w takiej sytuacji. Sprawdź, kiedy, jak i kto może starać się o AAP.
Arbeidsavklaringspenger (AAP) to zasiłek na aktywizację zawodową, czyli specjalne świadczenie socjalne dla osób, które w wyniku choroby lub wypadku pozostają niezdolne do pracy.
Co do zasady AAP jest po to, by dzięki przedłużonemu aktywnemu leczeniu osoba chora lub poszkodowana mogła powrócić do pracy. To nie renta, to odpowiednik polskiego zasiłku rehabilitacyjnego. Sprawdzamy dla was najważniejsze fakty o AAP.
Arbeidsavklaringspenger – czy i kiedy trzeba składać wniosek?
Arbeidsavklaringspenger czyli AAP zapewnia dochód wtedy, gdy pracownik nie może pracować z powodu choroby lub urazu. Celem jest przywrócenie pracownika do pracy.
Świadczenie to jest zazwyczaj przyznawane po wyczerpaniu prawa do zasiłku chorobowego. Jednakże po sykepenger AAP nie jest automatycznie przyznawane przez system. Podobnie jak ma to miejsce w Polsce, należy osobiście zająć się formalnościami, by otrzymać taki zasiłek. Jeśli zatem w wyniku choroby wciąż pozostajemy niezdolni do pracy, musimy złożyć wniosek o przyznanie AAP.
Zasiłek ten zostanie przyznany na czas dalszego leczenia oraz aktywnej pracy nad powrotem do zatrudnienia.
Warunki skorzystania z AAP
Jak i kto może kwalifikować się do otrzymania arbeidsavklaringspenger?
Po pierwsze – musi występować zmniejszona zdolność do pracy z powodu choroby czy też urazu w MINIMUM 50%.
Po drugie – musi zostać stwierdzona potrzeba aktywizacji. Oznacza to, że osoba potrzebująca aktywnego leczenia, ukierunkowanych działań zawodowych zasadniczo winna nadal mieć pewne szanse na powrót do pracy.
Po trzecie – wiek. Świadczenie przysługuje osobom w wieku od 18 do 67 lat. Jeśli pracownik ukończył już 62 lata wymaga się, aby miał dochód kwalifikujący do emerytury w wysokości co najmniej 1G (podstawowa kwota ubezpieczenia społecznego) w roku poprzedzającym zmniejszenie zdolności do pracy o co najmniej połowę, lub łącznie 3G w ciągu ostatnich 3 lat przed tym samym okresem.
Po czwarte – członkostwo w systemie ubezpieczeń społecznych (folketrygden). Zasadniczo wymaga się, aby ubiegający się o AAP był członkiem systemu przez co najmniej 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Są jednak wyjątki od tej zasady dotyczące osób, które były członkami krócej (min. 1 rok), pod pewnymi warunkami.
Po piąte – pobyt w Norwegii. Co do zasady w przypadku ubiegania się o AAP system wymaga pobytu w Norwegii. Jednakże pobyt w innych krajach EOG jest traktowany równorzędnie. Krótkie pobyty za granicą poza EOG są również możliwe (do 4 tygodni w roku kalendarzowym) za wcześniejszą zgodą NAV, pod warunkiem, że nie kolidują z ustaloną aktywnością i monitorowaniem przez NAV.
Po szóste – obowiązek aktywności. Beneficjenci AAP muszą aktywnie uczestniczyć w procesie powrotu do pracy. Opracowuje się plan aktywności, realizację uzgodnionych działań, dostarczanie wymaganych informacji i dokumentów do NAV oraz uczestnictwo w spotkaniach z NAV. Niespełnienie tego obowiązku bez uzasadnionej przyczyny może skutkować wstrzymaniem świadczenia.
AAP – ile się należy?
Podstawa obliczeń AAP jest ustalana na podstawie dochodu podlegającego opodatkowaniu składką emerytalną (pensjonsgivende inntekt) z roku poprzedzającego obniżenie zdolności do pracy o przynajmniej połowę. Opcjonalnie na podstawie średniej z 3 ostatnich lat, jeśli daje to wyższą podstawę. Dochód podlegający opodatkowaniu składką emerytalną powyżej 6-krotności kwoty bazowej ubezpieczenia społecznego (od 1 maja 2025 r. 780 960 kr) nie jest uwzględniany w podstawie obliczeń AAP).
AAP wynosi 66 % podstawy obliczeń, a świadczenie wypłaca się przez 5 dni w tygodniu. Oznacza to, że dzienna stawka to roczna kwota świadczenia należnego świadczenia podzielona przez 260.
Skomplikowane? Zatem spójrzmy na przykład:
Dochód roczny w okresie stanowiącym podstawę obliczenia świadczenia – 550 000 NOK.
Świadczenie to 66% z tej kwoty czyli otrzyma 363 000 NOK rocznie.
Stawka dzienna 363 tysiące / 260, co daje 1396 NOK dziennie.
Minimalne świadczenie roczne to 2,041-krotność kwoty bazowej ubezpieczenia społecznego. Dla osób poniżej 25 roku życia, minimalne świadczenie to 2/3 tej kwoty.
Osobom pobierającym arbeidsavklaringspenger przysługuje ponadto dodatek na dzieci – barnetillegg. NAV wypłaca dodatek dziennie za każde dziecko, przez 5 dni w tygodniu, według stałej stawki. Obecnie jest to 37 NOK dziennie.
Czy można pracować na AAP?
Tak, praca jest możliwa. Jeśli beneficjent AAP pracuje zawodowo, to jego świadczenie jest redukowane proporcjonalnie do przepracowanych godzin lub do liczby godzin, które dana osoba mogłaby przepracować, wykorzystując swoją pozostałą zdolność do pracy.
Uwaga, AAP przepada w danym okresie raportowania, jeśli beneficjent pracuje w wymiarze większym niż na 60%.
Czy można chorować mając arbeidsavklaringspenger? Osoba na AAP nie ma co do zasady prawa do zasiłku chorobowego z NAV. Obowiązek wypłaty ewentualnego świadczenia za zwolnienie lekarskie w takiej sytuacji spoczywa zatem tylko na pracodawcy i oczywiście dotyczy tylko pierwszych 16 dni kalendarzowych, o ile spełnione są warunki. A jeśli po tym okresie pracownik dalej jest chory? W takim wypadku po prostu wraca na całą należną stawkę AAP i przestaje pracować.
Osoby pobierające AAP nie mogą korzystać z własnego zgłoszenia choroby czyli egenmelding.
Obowiązek meldunkowy – meldeplikt
Aby otrzymać wypłatę AAP, należy meldować się w NAV co 14 dni. Odbywa się to za pomocą karty meldunkowej (meldekort). Jeśli beneficjent świadczenia nie wywiązuje się z meldeplikt bez uzasadnionego powodu, wypłata AAP może zostać wstrzymana.
Oczywiście NAV zwalnia z tego obowiązku osoby, dla których meldunki byłyby niemożliwe z powodu stanu zdrowia.
Co z urlopem?
Beneficjenci AAP, którzy chcą wziąć urlop, biorą po prostu wolne od aktywności uzgodnionej z NAV. Należy poinformować o urlopie w karcie meldunkowej.
To ważne – zasadniczo w czasie urlopu beneficjent nie ma prawa do AAP. Dzieje się tak, ponieważ w okresie urlopowym beneficjenta może się pojawić konieczność uczestniczenia w działaniach zaplanowanych przez NAV.
JEDNAKŻE można zachować prawo do AAP, nawet w przypadku urlopu, jeżeli:
- uzgodniono z NAV, że żadne ww. działania nie będą w tym okresie prowadzone,
- oraz w okresach świątecznych, takich jak na przykład Boże Narodzenie i Wielkanoc (zgłaszanie urlopów w tym okresie nie jest konieczne, AAP jest wypłacane).
Sprawy urzędowe czyli: podatki, podatki…
Z podatków państwo nie chce rezygnować w przypadku świadczenia AAP. Zasiłek ten uznaje się za dochód podlegający opodatkowaniu. Świadczenia te są również zaliczane do dochodu osobistego (personinntekt) i stanowią podstawę do obliczenia składki na ubezpieczenie społeczne (trygdeavgift), a także podatku
progresywnego (trinnskatt). Składka na ubezpieczenie społeczne to 7,7% kwoty AAP.
Pytania?
Jeśli kwestie AAP w dalszym ciągu nie są dla was jasne, macie pytania lub chcielibyście przedyskutować złożenie wniosku w tej sprawie, zapraszamy do kontaktu z nami.
Pracujemy codziennie w dni robocze od 8 do 16, w święta państwowe wypadające w tylko jednym kraju tj. tylko w Norwegii lub tylko w Polsce mamy dla was dyżury i pracujemy w normalnych godzinach. Czekamy na telefony i zgłoszenia przez internet.