Pracujesz w Norwegii i planujesz urlop? A może właśnie zaczynasz tu pracę i chcesz wiedzieć, ile wolnego Ci przysługuje? Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące urlopu dla pracowników w Norwegii i feriepenger.
Urlop w Polsce i urlop w Norwegii – wiele osób jest zaskoczonych, jak bardzo różnią się te podstawowe kwestie praw pracowniczych. Ile urlopu przysługuje pracownikowi w Norwegii? Za chwilę wyjaśnimy tę oraz inne kwestie związane z planowaniem urlopu, czasem jego trwania, gwarantowanym okresem letniego wypoczynku i innymi kwestiami istotnymi dla polskich pracowników w Norwegii.
Feriepenger w pytaniach i odpowiedziach
Ile urlopu przysługuje pracownikowi w Norwegii?
Każdemu pracownikowi w Norwegii przysługują co najmniej 4 tygodnie i 1 dzień urlopu rocznie. Jeśli Twoje miejsce pracy objęte jest układem zbiorowym pracy (tariffavtale), masz prawo do 5 tygodni urlopu.
Osobom, które są przyzwyczajone do polskiego wymiaru urlopu, przypominamy, że pracownikom należy się 20 lub 26 urlopu płatnego, a długość urlopu zależy od stażu pracy.
Musisz wypocząć – czyli ile wynosi najdłuższa część urlopu?
Masz prawo do minimum trzech tygodni nieprzerwanego urlopu w okresie od 1 czerwca do 30 września. To tzw. „główna część urlopu”.
Dla porównania w Polsce główna część to zaledwie 2 tygodnie kalendarzowe. Pracownik nie ma obowiązku ich brać, ale z kolei pracodawca ma obowiązek ich udzielić pracownikowi.
Jak wcześnie trzeba zaplanować urlop?
Termin urlopu z norweskim pracodawcą powinien być uzgodniony co najmniej 2 miesiące wcześniej. To daje czas zarówno Tobie, jak i pracodawcy, na organizację pracy i odpoczynku. Oczywiście mogą się zdarzyć problemy losowe, jak np. choroby w rodzinie, które jednorazowo zmienią plany pracownika. Najważniejsze to na bieżąco komunikować się z pracodawcą w tej sprawie.
W Polsce plan urlopowy w zasadzie już nie obowiązuje, choć przyjęło się, że w firmach urlopy planuje się na początku roku. Nie są to jednak plany nieodwołalnie wiążące.
Czy urlop w Norwegii jest obowiązkowy?
Być może będziecie zaskoczeni, ale każdy zatrudniony, ma obowiązek wykorzystać urlop. Oczywiście w wyjątkowych sytuacjach i za zgodą pracodawcy można wykorzystywać urlop w kolejnym roku. Jednakże pracodawca ma obowiązek udzielić urlopu pracownikowi, więc jeśli pracownik nie korzysta z urlopu, to w razie kontroli przełożony może mieć problem.
Podkreślmy to – pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikowi 25 dni roboczych (w systemie 6-dniowego tygodnia pracy) urlopu w każdym roku pracy. Pracownik z kolei ma obowiązek wykorzystać przysługujący mu urlop każdego roku. Urlop, który nie został wykorzystany do końca roku urlopowego z powodu urlopu rodzicielskiego lub niezdolności do pracy, zostaje przeniesiony na kolejny rok urlopowy. Oczywiście, mogą się zdarzać pewne zaległości, jednakże nie może się tak zdarzyć, by w kolejnych latach niewykorzystane okresu urlopu narastały.
Mało kto wie, że gdy pracodawca nie umożliwił pracownikowi wykorzystania urlopu w danym roku, pracownik może domagać się odszkodowania.
A jeśli w trakcie urlopu w swoim głównym miejscu pracy chcesz dorobić do pensji w innym miejscu? Mało kto wie, że na takie rozwiązanie główny pracodawca powinien wyrazić zgodę.
Urlop zaliczkowy? Co to takiego?
W szczególnych sytuacjach pracodawca i pracownik mogą zawrzeć pisemną umowę dotyczącą zaliczkowego wykorzystania maksymalnie 12 dni roboczych urlopu (2 tygodnie) oraz przeniesienia maksymalnie 12 dni roboczych urlopu na następny rok urlopowy. Prawo przewiduje wyjątkowe sytuacje, w których takie rozwiązania mogą mieć miejsce.
Zasady przeniesienia urlopu obowiązują niezależnie od wieku pracownika – osoby powyżej 60. roku życia, które mają ustawowe prawo do dodatkowego urlopu, nie mogą przenosić więcej dni niż pozostali pracownicy.
Czy można dostać pieniądze zamiast urlopu?
Nie. Prawo norweskie nie przewiduje zamiany urlopu na gotówkę. Wyjątek stanowi zakończenie pracy – wówczas niewykorzystany urlop wypłacany jest jako część wynagrodzenia końcowego.
Choroba i urlop w Norwegii
To częste pytanie: co robić, jeśli byłem chory przez większą część zeszłego roku? Jak to wpływa na mój urlop w tym roku? Zatem po kolei.
Choroba a wykorzystanie urlopu
Jeśli byłeś chory przez większą część zeszłego roku, może to wpłynąć na Twoje prawo do urlopu w tym roku na kilka sposobów.
Po pierwsze – przeniesienie urlopu
Urlop, który nie został wykorzystany w poprzednim roku z powodu choroby, może zostać przeniesiony na kolejny rok. Dotyczy to sytuacji, gdy pracownik był całkowicie niezdolny do pracy (100% niezdolności) i posiada stosowne zaświadczenie lekarskie. Urlop niewykorzystany do końca roku urlopowego zostaje przeniesiony na kolejny rok.
Po drugie – przesunięcie urlopu
Jeśli zachorowałeś przed rozpoczęciem urlopu lub w jego trakcie, możesz mieć prawo do przesunięcia urlopu. Warunkiem jest całkowita niezdolność do pracy (100%) potwierdzona zwolnieniem lekarskim.
Po trzecie – wykorzystanie urlopu podczas zwolnienia lekarskiego
Znajdziecie zapewne różne informacje na ten temat, ale tylko jedna będzie zgodna z obowiązującym prawem: nie można jednocześnie przebywać na urlopie i pobierać zasiłku chorobowego. Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres urlopu, ale urlop ten jest rekompensowany poprzez wypłatę świadczenia urlopowego od pracodawcy.
I jeszcze jedna ważna kwestia: jeśli pobierałeś zasiłek chorobowy w ubiegłym roku, przysługuje Ci feriepenger za pierwsze 48 dni zwolnienia. Niektóre układy zbiorowe zapewniają pełne wynagrodzenie przez nawet 3 miesiące choroby, co również liczy się do naliczania feriepenger. W niektórych przypadkach pełne naliczanie feriepenger przysługuje niezależnie od długości choroby – to zależy od warunków zatrudnienia i obowiązującej umowy zbiorowej.
Ważne: Osoby częściowo niezdolne do pracy (na częściowym zwolnieniu) nie mają prawa do przesunięcia urlopu z powodu choroby. Urlop jest wtedy realizowany tak, jakby pracownik nie był chory.
Feriepenger czyli czy w Norwegii otrzymuję wynagrodzenie podczas urlopu?
Wiele osób, które dopiero rozpoczyna przygodę z Norwegią jest zaskoczonych faktem, że w Norwegii podczas urlopu nie jest wypłacana zwykła pensja. Zamiast tego wypłacane jest świadczenie feriepenger. To specjalne świadczenie urlopowe, zupełnie inaczej traktowane w Norwegii niż polski urlop pełnopłatny. W Polsce za „normalny” urlop ustawowy wypłacane jest zwyczajne wynagrodzenie, które wliczane jest do całościowego dochodu pracownika i jest opodatkowane. Jednakże w Norwegii jest nieco inaczej…
Opodatkowanie wynagrodzenia urlopowego
Wynagrodzenie urlopowe jest traktowane jako dochód podlegający opodatkowaniu, jednak istnieją szczególne zasady określające, kiedy jest ono wolne od potrąceń, a kiedy podlega potrąceniom. Zależy to od momentu wypłaty oraz karty podatkowej pracownika na 12 miesięcy.
Zwolnienie z potrąceń wynagrodzenia urlopowego
Ustawowe wynagrodzenie urlopowe – nie dokonuje się potrącenia zaliczki na podatek dochodowy od ustawowego wynagrodzenia urlopowego wypłacanego w roku urlopowym, czyli w roku kalendarzowym następującym po roku nabycia prawa do urlopu.
Wynagrodzenie urlopowe podlegające potrąceniom
W przypadku karty podatkowej (kildeskattekort) wynagrodzenie urlopowe podlega potrąceniom. Dotyczy to pracowników posiadających kartę podatkową typu „kildeskatt” oraz inne karty przewidujące potrącenia przez 12 miesięcy.
Dodatkowy urlop dla pracowników powyżej 60 roku życia czyli ten dodatkowy tydzień urlopu, wypłacany w wysokości 2,3% podstawy wynagrodzenia urlopowego, podlega opodatkowaniu i powinien być traktowany jak zwykłe wynagrodzenie.
Feriepenger – ile?
Wysokość feriepenger to:
- 10,2% rocznego wynagrodzenia z poprzedniego roku (jeśli nie masz układu zbiorowego),
- 12% – jeśli pracujesz w firmie z tariffavtale.
Dodatkowe feriepenger – osoby po 60. roku życia mają dodatkowe prawa urlopowe
Od roku, w którym kończysz 60 lat, masz prawo do dodatkowego tygodnia urlopu oraz feriepenger w wysokości 12,5%. Jeśli Twoje miejsce pracy ma układ zbiorowy, stawka wzrasta do 14,3%.
Urlop a nowa praca
Pracownik ma prawo do urlopu w nowym miejscu pracy, jeśli zacznie pracę przed 30 września i nie wykorzystał jeszcze urlopu u poprzedniego pracodawcy.
Byłem na dagpenger – co z urlopem?
Czy po otrzymywaniu zasiłku dla bezrobotnych przysługuje feriepenger?
Tak. Jeśli pobierałeś dagpenger (zasiłek dla bezrobotnych) przez co najmniej 8 tygodni, otrzymasz ferietillegg – to dodatek urlopowy wynoszący 9,5% otrzymanych zasiłków.
Prawo do urlopu w Norwegii jest dokładnie uregulowane, a w porównaniu z polskimi rozwiązaniami jest pro-pracownicze. Warto znać swoje prawa – od feriepenger po terminy zgłaszania urlopu. Zatem jeśli masz pytania dotyczące swojej sytuacji, zapraszamy do kontaktu z nami.
Czekamy na telefony codziennie w dni robocze od 8-16 bez umawiania. Można też kontaktować się z nami poprzez poniższy formularz