Rezydencja podatkowa to status określający, w jakim kraju podatnik jest zobowiązany do regulowania zobowiązań podatkowych. W Polsce rezydentem podatkowym jest osoba, która spełnia przynajmniej jeden z dwóch warunków określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Czy certyfikat rezydencji podatkowej w Norwegii zwalnia z obowiązku podatkowego w Polsce? Sprawdzamy.
Jak to jest z tą rezydencją podatkową i gdzie powinniśmy składać nasze deklaracje podatkowe? Czy certyfikat rezydencji podatkowej wystarczy, żeby nie płacić podatku w Polsce w sytuacji, gdy pracujemy za granicą? Czy norweski certyfikat rezydencji podatkowej to koniec problemów z polskim urzędem skarbowym i polskimi podatkami?
Polski rezydent podatkowy
W Polsce rezydentem podatkowym jest osoba, która spełnia przynajmniej jeden z dwóch warunków określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Po pierwsze taka osoba posiada centrum interesów osobistych lub gospodarczych w Polsce (tzw. ośrodek interesów życiowych). Po drugie, przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Spełnienie już jednej z tych przesłanek oznacza, że podatnik podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli musi rozliczyć się z całości swoich dochodów, niezależnie od miejsca ich uzyskania.
Ministerstwo Finansów w 2021 roku wskazało, że ośrodek interesów życiowych należy rozpatrywać osobno w kontekście przesłanek osobistych i gospodarczych. Przesłanka osobista obejmuje więzi rodzinne, towarzyskie, aktywność społeczną, kulturalną czy polityczną. Jak to wygląda w praktyce?
Dla przykładu – jeśli pracujesz cały czas w Norwegii, ale najbliższą rodzinę (żona, dzieci nieletnie) masz w Polsce, w dalszym ciągu podlegasz obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Przesłanka gospodarcza z kolei odnosi się do powiązań ekonomicznych, takich jak miejsce prowadzenia działalności, główne źródła dochodu, inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy czy zobowiązania finansowe.
Podwójna rezydencja podatkowa
Warto w tym miejscu sprecyzować, że podatnik może posiadać rezydencję podatkową w dwóch krajach, tj. w Polsce (kraju ojczystym) oraz w Norwegii. Może więc się zdarzyć, że nie utracił statusu rezydenta w jednym z nich, mimo uzyskania rezydencji w drugim.
Dotyczy to m.in. osób pracujących za granicą – w naszym przypadku w Norwegii – które w Polsce pozostawiły rodzinę, nieruchomości lub inne istotne powiązania. W takich przypadkach obowiązek podatkowy może dotyczyć obu krajów.
Nie zawsze oznacza to jednak, że podatnik zapłaci podatek podwójnie. Regulacje w zakresie unikania podwójnego opodatkowania określają, gdzie faktycznie powinien rozliczyć dochody. W przypadku relacji Polska / Norwegia stosowana jest konwencja w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, która pozwala na ustalenie, w którym kraju należy odprowadzić podatek od dochodu.
Czy można mieć dwa ośrodki interesów życiowych?
Kwestia istnienia dwóch ośrodków interesów życiowych została rozstrzygnięta w orzecznictwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 10 sierpnia 2023 r. (sygn. I SA/Kr 579/23) stwierdził, że podatnik może mieć tylko jedno centrum interesów życiowych. W przypadku, gdy jego związki osobiste i ekonomiczne są rozproszone, konieczna jest szczegółowa analiza. Nie jest możliwe posiadanie jednocześnie dwóch ośrodków powiązań osobistych, co oznacza, że podatnik musi być przypisany do jednego kraju pod względem rezydencji podatkowej.
Uściślamy więc, że przypadku polskich podatników w sprawach wątpliwych powinniśmy każdorazowo składać zapytanie do Krajowej Informacji Skarbowej.
Niestety, nie można się opierać na odpowiedzi, której udzielono już innemu podatnikowi w takiej jak nasza sytuacji. Nie można założyć, że skoro – przykładowo – kolega, który płaci alimenty na dzieci i spłaca kredyt w polskim banku, ale pracuje w Norwegii i ma tu rodzinę, otrzymał odpowiedź, że nie jest zobowiązany do rozliczania się w Polsce, to my, w takicj samej sytuacji, również nie będziemy musieli się rozliczać. Co więcej, przedstawienie w polskim urzędzie certyfikatu rezydencji również nie wystarczy.
W razie wątpliwości warto skonsultować się z ekspertami. Dla naszych klientów w razie potrzeby występujemy o interpretację indywidualną przepisów podatkowych.
Certyfikat rezydencji podatkowej w Norwegii a obowiązki podatkowe w Polsce
Certyfikat rezydencji podatkowej wydany przez norweskie Skatteetaten potwierdza, że w danym roku podatkowym podatnik był rezydentem podatkowym w Norwegii. Czy to zwalnia z obowiązku rozliczenia norweskich dochodów w Polsce? Powtórzmy: nie, jeśli centrum interesów życiowych nadal znajduje się w Polsce. Zgodnie z polskimi przepisami, osoby posiadające silne powiązania osobiste lub gospodarcze z Polską mogą podlegać nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, mimo posiadania rezydencji w innym kraju.
Tak, ustalenie rezydencji podatkowej ma znaczenie dla ustalenia obowiązków podatkowych. Jednakże pamietajmy, że osoby posiadające centrum interesów życiowych w Polsce, podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w tym kraju. Zatem certyfikat rezydencji podatkowej w Norwegii nie zwalnia z obowiązków podatkowych w Polsce, jeśli podatnik wciąż posiada w Polsce istotne powiązania.
Czy umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania Polska–Norwegia obejmuje podatek od majątku?
Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Norwegią nie obejmuje podatku od majątku (formuesskatt), który obowiązuje w Norwegii. Zgodnie z jej zapisami regulowane są jedynie podatki od dochodów. Oznacza to, że norwescy rezydenci podatkowi mają obowiązek rozliczać podatek od majątku, nawet jeśli ich majątek znajduje się w Polsce lub innym kraju.
Podatek majątkowy w Norwegii dotyczy wartości posiadanych nieruchomości, oszczędności oraz innych aktywów. Brak regulacji w umowie międzynarodowej sprawia, że osoby posiadające majątek w Polsce są zobowiązane do jego zgłoszenia w deklaracji podatkowej Norwegii.
Zatem w kwestii podatku majątkowego norweskie Skatteetaten zainteresuje się, czy w Polsce (lub w innym kraju) posiadamy np. dom. Wystarczy sam fakt posiadania, dom może stać pusty.
Jeśli macie pytania, zapraszamy do kontaktu.