Pracodawca zaczyna zwalniać pracowników i boisz się, że i ciebie to czeka? Dziś sprawdzamy, w jaki sposób powinno przebiec zwolnienie z pracy w Norwegii z zachowaniem okresu wypowiedzenia czyli z przyczyn leżących po stronie pracodawcy czyli takich jak takich jak np. restrukturyzacja lub minimalizowanie kosztów. Wypowiedzenie umowy o pracę – część pierwsza.
Różnice między norweskim i polskim prawem pracy często zaskakują pracowników. To może doprowadzić do sytuacji, w której pracownik nie czuje się bezpiecznie i nie wie, co dalej robić przy wypowiedzeniu.
Sprawdzamy więc dla Was, jak wygląda procedura zwalniania z pracy przez pracodawcę i jakie prawa przysługują pracownikowi.
„Zwalniam cię” – czy takie wypowiedzenie umowy wystarczy?
Wiecie, jak to w nerwach bywa – w pracy może się za dużo zdarzyć, jeśli szefa i podwładnych poniosą nerwy. Jeśli szef krzyknie „szukaj sobie nowej pracy, zwalniam cię!„, czy to wystarczy, by zakończyć karierę zawodową w tym miejscu?
Nie, ani w Norwegii, ani w Polsce taka procedura nie jest ważna. Dorośli ludzie muszą się umieć komunikować, zatem umowa o pracę musi być wypowiedziana prawidłowo, inaczej nie ma mocy prawnej.
Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę bez uzasadnionej przyczyny, zgodnie z §15-7 ust. 1 ustawy o środowisku pracy (arbeidsmiljøloven).
Co więcej, wypowiedzenie nie zostanie uznawane za zasadne, jeżeli w organizacji istnieje inne odpowiednie stanowisko, które mogłoby zostać zaproponowane pracownikowi. Pracodawca ma obowiązek zbadać taką możliwość przed wypowiedzeniem – zgodnie z §15-7 ust. 2 i 3 ustawy.
Przykładowo więc, jeśli pracujecie w przedsiębiorstwie budowlanym, które obsługuje kilka budów i na waszej budowie nie ma dla was pracy, pracodawca, zanim was zwolni, jest zobowiązany sprawdzić, czy na pozostałych projektach nie ma innego stanowiska pracy dla was.
Co więcej – jeśli nie ma dla was pracy, ale w krótkim czasie zwolni się podobne stanowisko, na które będzie prowadzona rekrutacja, macie pierwszeństwo do ponownego zatrudnienia w tej samej firmie. o ile posiadacie odpowiednie kwalifikacje – zgodnie z §14-2 ust. 1 ustawy. Prawo to obowiązuje przez rok od zakończenia okresu wypowiedzenia (§14-2 ust. 4).
Przykładowo – pracownik ogólnobudowlany ma również uprawnienia do prowadzenia betoniarek. Firma zwalnia pracowników z zakończonego projektu, ale podejmuje przed upływem 12 miesięcy kontrakt innego rodzaju, w związku z czym szuka kierowców betoniarek. W takim wypadku pierwszeństwo w zatrudnieniu ma zwolniony uprzednio pracownik ogólnobudowlany.
Wypowiedzenie umowy o pracę – odpowiednia forma
Wypowiedzenie musi mieć formę pisemną. Żadne inne formy nie wchodzą w grę. W wypowiedzeniu muszą pojawić się informacje, w tym o prawie pracownika do żądania negocjacji, wniesienia pozwu i skorzystania z prawa pierwszeństwa – zgodnie z §15-4 ustawy.
Przed podjęciem decyzji o wypowiedzeniu, pracodawca jest zobowiązany do przeprowadzenia rozmowy z pracownikiem lub jego przedstawicielem na temat podstaw wypowiedzenia i ewentualnych kryteriów doboru – zgodnie z §15-1 ustawy. Z takiego spotkania musi zostać sporządzona odpowiednia notatka. Pracownik ma prawo wyrazić swoje stanowisko w sprawie zamiarów zwolnienia.
Okres wypowiedzenia umowy
Pracownik ma prawo do pracy w okresie wypowiedzenia oraz do otrzymywania ustalonego przed wypowiedzeniem wynagrodzenia. Istnieje również możliwość zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy, jeśli strony się porozumieją
Okres wypowiedzenia biegnie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pracownik wypowiedzenie otrzymał. Wyjątkiem jest 14. dniowy okres próbny. W tym przypadku okres wypowiedzenia biegnie od daty otrzymania wypowiedzenia.
Przykładowo – jeśli pracownik otrzyma pisemne wypowiedzenie 11 lipca, okres wypowiedzenia zacznie biec od 1 sierpnia.
Okres wypowiedzenia umowy zależy od stażu pracy zwalnianego pracownika. Standardowy okres wypowiedzenia to jeden miesiąc, ale może być dłuższy.
Stosunek pracy regulowany przez ustawę o środowisku pracy (§ 15-3)
- Wypowiedzenie umowy o pracę – okres wypowiedzenia wynosi jeden miesiąc, chyba że uzgodniono inaczej w formie pisemnej lub gdy wynika to z układu zbiorowego.
- Okres wypowiedzenia wydłuża się wraz ze stażem pracy:
- co najmniej dwa miesiące po pięciu latach nieprzerwanego zatrudnienia;
- minimum trzy miesiące po dziesięciu latach nieprzerwanego zatrudnienia;
- dla pracowników powyżej 50 roku życia z co najmniej dziesięcioletnim stażem pracy, okres wypowiedzenia wydłuża się do co najmniej czterech miesięcy’ Wydłuża się on dalej wraz z wiekiem (pięć miesięcy od 55 lat, sześć miesięcy od 60 lat).
- Dla pracowników w okresie próbnym zazwyczaj obowiązuje 14-dniowe wypowiedzenie umowy, jeśli nie ustalono inaczej.
Pracownicy państwowi (zasady reguluje ustawa o pracownikach państwowych § 22)
Okres wypowiedzenia z przyczyn leżących po stronie pracodawcy:
- miesiąc wypowiedzenia przy zatrudnieniu do jednego roku.
- trzy miesiące, jeśli zatrudnienie trwało ponad rok.
- sześć miesięcy po ponad dwóch latach zatrudnienia.
Stosunki pracy na statkach (ustawa o pracy na statkach § 5-2)
- Standardowy okres wypowiedzenia to jeden miesiąc.
- Dla kapitanów statków okres wypowiedzenia zawsze wynosi trzy miesiące.
- Jeśli pracownik był zatrudniony przez co najmniej pięć lat, okres wypowiedzenia wynosi dwa miesiące.
- Po dziesięciu latach – trzy miesiące.
- W okresie próbnym – 14 dni, o ile nie uzgodniono inaczej na piśmie.
Czy trzeba się zgadzać na wypowiedzenie umowy?
Nie, zwalniany w ten sposób pracownik ma możliwość sprzeciwienia się decyzji pracodawcy. Może zażądać negocjacji lub wnieść pozew, jeśli uzna wypowiedzenie za nieuzasadnione. Termin na wniesienie pozwu to osiem tygodni w przypadku zakwestionowania samego wypowiedzenia i pozostawienia w pracy, ewentualnie sześć miesięcy, jeśli pracownik żąda jedynie odszkodowania – zgodnie z §17-4 ust. 1.
Warto przemyśleć ewentualny pozew, ponieważ gdy wypowiedzenie zostanie uznane za nieważne, pracownik może domagać się odszkodowania za straty finansowe oraz zadośćuczynienia za szkody niematerialne – zgodnie z §15-12 ust. 2 ustawy.
Zwalniany pracownik, szukający pomocy, powinien skorzystać z pomocy zakładowej organizacji związkowej, może też zwrócić się do Inspekcji Pracy.
W naszej pracy udzielaliśmy pomocy osobom, które chciały mediacji z pracodawcą i nie chciały kierować sporu na drogę sądową. Jeśli macie pytania związane z taką procedurą, zapraszamy do kontaktu telefonicznego lub poprzez formularz kontaktowy. Można do nas dzwonić w takich i innych sprawach codziennie w dni powszednie od 8 do 16 bez umawiania.
Zadzwoń teraz!